بادام ایرانی سالهاست که در بازارهای جهانی جایگاه ویژهای دارد و کشور ترکیه به عنوان یکی از مهمترین مقاصد صادراتی مقصدی مهم برای ورود به بازارهای اروپا و خاورمیانه به شمار میرود. اما آنچه صادرات بادام به ترکیه را از یک معامله ساده به یک کسب و کار پرسود تبدیل میکند، فرآوری استاندارد و حرفهای این محصول است.
در این مطلب از وب سایت سیفی، با مسیر صادرات بادام به ترکیه و تجهیزات مورد نیاز برای راهاندازی خط تولید فرآوری بادام آشنا خواهید شد.
رتبه ایران در تولید بادام درختی و بزرگترین شهر تولید کننده در ایران
ایران با تولید ۶ درصد از بادام جهان در رتبه پنجم قرار دارد. اما براساس گزارشات و آمار از نظر صادرات بادام در رتبه دهم است. سطح باغات بادام کشور به دلیل خشکسالیها به ۱۶۰ هزار هکتار رسیده و از این سطح سالانه ۱۶۰ هزار تن بادام شیرین تولید میشود. میانگین تولید بادام در کشور ۱۱۰۰ کیلوگرم در هکتار است. در اراضی آبی این رقم به ۱۳۰۰ کیلوگرم و در اراضی دیم به ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار میرسد.
استانهای چهارمحال و بختیاری، فارس و خراسان رضوی از قطبهای اصلی تولید بادام در ایران هستند. چهارمحال و بختیاری به عنوان قطب تولید بادام کشور شناخته میشود و بادام مامایی این استان در صادرات جایگاه ویژهای دارد.

انواع بادام برای صادرات بادام به ترکیه
انواع مختلفی از بادام درختی در ایران تولید میشود که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. برای صادرات به ترکیه باید انواع بادام در ایران و ارقام بادام صادراتی به ترکیه را بشناسید و مناسبترین رقم را انتخاب کنید:
بادام مامایی:
این رقم محبوبترین و پرتقاضاترین بادام صادراتی ایران است که از جمله ویژگیهای آن میتوان به پوست نازک، شکستن آسان، مغز درشت، دوقلو و روشن اشاره کرد. به همین دلیل بادام مامایی بیشترین سهم صادرات بادام ایران به ترکیه را به خود اختصاص داده است. به طوری که بادام مامایی به دلیل کیفیت بالاتر و پوست نازکتر، ارزش افزوده بیشتری در فرآوری ایجاد میکند.
بادام کاغذی:
بادام کاغذی پوست نازک و مغز مرغوبی دارد و برای مصارف آجیلی و خشکبار بسیار مناسب است.
بادام ربیع:
بادام ربیع از ارقام باکیفیت و صادراتی است که بهصورت پودر، خلال و مغز در بازار ترکیه مورد استفاده قرار میگیرد.
بادام سنگی:
این نوع بادام پوست سختی دارد و بهدلیل چربی بالای مغز برای صنایع آرایشی و دارویی استفاده میشود.
انتخاب رقم مناسب با توجه به نیاز بازار هدف و نوع فرآوری (مغز، خلال، پودر یا روغن) متفاوت است.
مراحل گام به گام صادرات بادام به ترکیه
ترکیه بهدلیل موقعیت ویژه جغرافیایی و نزدیکی به ایران و امکان صادرات به اروپا به عنوان فهرست بهترین کشور برای صادرات بادام شناخته میشود. از اینرو برای صادرات بادام به ترکیه باید یکسری مراحل را طی و استانداردهایی را رعایت کنید که در ادامه آنها را بررسی کردهایم:
سورسینگ، تامین و بستهبندی استاندارد گمرک ترکیه
اولین و مهمترین گام تامین بادام با کیفیت و مطابق با استانداردهای ترکیه است. همچنین بستهبندی باید به گونهای باشد که از نفوذ رطوبت و آفات جلوگیری کند. علاوهبر این بستهبندی باید دارای برچسب مشخصات کامل محصول به زبان ترکی یا انگلیسی باشد و وزن خالص، تاریخ تولید و انقضا به وضوح روی آن درج شده باشد.
گواهینامه مبدا و گواهی گیاهی (فیتوسانیتاری)
برای صادرات بادام به ترکیه وجود مدارک زیر الزامی است:
- گواهی مبدا توسط اتاق بازرگانی صادر شده و ثابت میکند که کالا ساخت ایران است.
- گواهی گیاهی (فیتوسانیتاری) تایید میکند که محصول فاقد هرگونه آفت و بیماریهای قرنطینهای است
- فاکتور تجاری، بارنامه و اظهارنامه گمرکی نیز برای صادرات بادام به ترکیه لازم است.
صدور این مدارک از طریق سازمان حفظ نباتات و گمرک انجام میشود. گمرکهای اصلی صادرات به ترکیه شامل گمرک بازرگان، گمرک خوی، گمرک سرو و گمرک رازی هستند.

لجستیک و حمل و نقل ترانزیتی ایمن تا مقصد ترکیه
حمل و نقل بادام به ترکیه اغلب از طریق جادهای و با کامیونهای یخچالدار انجام میشود. از جمله نکات مهم لجستیک میتوان به استفاده از خودروهای دارای سیستم کنترل دما برای حفظ کیفیت محصول، بیمه محموله برای پوشش ریسکهای حمل و نقل، انتخاب مسیرهای ترانزیتی مطمئن و دارای کمترین توقفهای گمرکی و…. اشاره کرد.
نقش فرآوری استاندارد در افزایش شانس صادرات و سودآوری
فراوری خشکبار بهویژه بادام مهمترین عامل افزایش سودآوری است. صادرات بادام خام نسبت به بادام فرآوری شده ارزش افزوده کمتری دارد. کارشناسان معتقد هستند زمانی صادرات بادام ارزش افزوده بیشتری دارد که محصول فرآوری شود و بستهبندی شیک و مدرنی داشته باشد. مزایای کلیدی راهاندازی خط تولید فراوری بادام عبارتند از:
افزایش قیمت فروش:
قیمت مغز بادام فرآوری شده (پوستگیری، سورتینگ و بستهبندی) چند برابر بادام خام و دارای پوست است.
کاهش هزینههای حمل:
با حذف پوست و ضایعات، وزن محموله کاهش مییابد و هزینه حمل به ازای هر کیلوگرم مغز کمتر میشود.
افزایش ماندگاری:
فرآوری اصولی با بستهبندی مناسب، عمر مفید محصول را افزایش میدهد.
رقابتپذیری بیشتر:
محصول فرآوری شده با کیفیت یکنواخت، شانس بیشتری برای رقابت در بازارهای جهانی دارد.
ایجاد برند:
در صادرات و واردات بادام بستهبندی شکیل و استاندارد امکان برندسازی و بازاریابی حرفهای را فراهم میکند.
متاسفانه صادرات خام بادام نه تنها ارزش افزوده پایینی دارد بلکه عاملی برای بازگشت محصول به صورت فرآوری شده از کشورهای دیگر به ایران شده است. بهعبارتی ما ارزش افزوده را به کشورهای دیگر واگذار میکنیم و سپس محصول فرآوری شده را با قیمت بالاتر خریداری میکنیم.

الزامات راهاندازی خط تولید برای صادرات بادام به ترکیه
برای دستیابی به صادرات سودآور، راهاندازی یک خط تولید کامل فرآوری بادام ضروری است. در ادامه تجهیزات اساسی که ساخت گروه صنعتی سیفی هستند را به شما معرفی میکنیم:
دستگاه سورتینگ بادام
دستگاه سورتینگ بادام وظیفه تفکیک بادامهای ریز و درشت را برعهده دارد. این دستگاه با ایجاد ارزش افزوده میتواند محصول یکدست و بدون شکستگی را به مرحله بستهبندی انتقال دهد. دستگاه سورتینگ سیفی با ۶ درجه تفکیک سایز در انواع ۴، ۸ و ۲۰ غلطکی عرضه میشود.
همچنین ظرفیت این دستگاهها حدود ۲۰۰، ۴۰۰ و ۱۰۰۰ کیلوگرم در ساعت است و میتواند پاسخگوی خطوط تولید کوچک و بزرگ باشد. سرمایهگذاری در این دستگاه، کیفیت نهایی محصول را به شدت افزایش میدهد و ارزش صادراتی آن را چندین برابر میکند.
دستگاه بادام شکن صنعتی
دستگاه بادام شکن صنعتی پوست سخت بادام را با کمک مکانیزم حرکت غلطکها میشکند. بادام شکن سیفی این قابلیت را دارد که هر نوع بادام از مامایی با پوست حساس گرفته تا بادام سنگی را با کمترین آسیب و تنها با تنظیم شدت حرکت غلطکها پوست شکنی کند.
دستگاه جداکننده پوست و ضایعات
پس از شکستن پوست سخت بادام باید پوست و مغز از یکدیگر جدا شوند. دستگاه جداکننده پوست با استفاده از جریان باد کنترل شده، پوست، گرد و غبار و ضایعات را از مغز بادام جدا میکند. دستگاه جداکننده پوست از بادام سیفی با ظرفیتهای ۱۰۰ و ۳۰۰ کیلوگرم عرضه میشود.
نوار نقاله و بالابر در فرآیند صادرات بادام به ترکیه
نوار نقالهها و بالابرها در یکپارچهسازی خط تولید و افزایش راندمان نقش بسزایی دارند و برای انتقال مواد به صورت عمودی یا شیبدار بین مراحل مختلف فرآوری استفاده میشوند. نوار نقاله بالابر سیفی به گونهای طراحی شده که بدون آسیب دیدن بادامها و بدون ریزش محصول بار را بین دستگاهها جابهجا میکند.
یک خط تولید کامل و منسجم با اتصال این تجهیزات به یکدیگر از طریق نوار نقالهها میتواند بازدهی را تا چندین برابر افزایش دهد و هزینه تمام شده هر کیلوگرم محصول نهایی را به طور قابل توجهی کاهش دهد.

جمعبندی و توصیههای کلیدی برای موفقیت صادرات بادام به ترکیه
در صادرات بادام به ترکیه برروی فرآوری آن سرمایهگذاری کنید. زیرا سودآوری واقعی در صادرات بادام به فرآوری استاندارد و بستهبندی حرفهای آن بستگی دارد. همچنین کیفیت را اولویت اول خود قرار دهید. بازار ترکیه رقابتی است و تنها بادام با کیفیت و بدون ضایعات و آفت شانس ماندگاری و رقابت در بازارهای جهانی را دارد. بهعلاوه از تجهیزات بهروز استفاده کنید. دستگاههای سورتینگ ۸ کاناله، بادامشکنهای صنعتی و سیستمهای جداسازی پیشرفته کیفیت نهایی محصول را افزایش میدهند. به استانداردهای گمرک ترکیه توجه کنید. به طوری که داشتن مدارک کامل و بستهبندی استاندارد، ارسال محصول را آسان و بدون دردسر میکند. از همه مهمتر حمل و نقل ایمن را جدی بگیرید. استفاده از کامیونهای یخچالدار و بیمه محموله ریسکهای تجارت را کاهش میدهد.
سوالات متداول
تعرفه گمرکی و حاشیه سود مشخص صادرات بادام به ترکیه چقدر است؟
کد تعرفه گمرکی بادام درون غلاف سخت (با پوست) برابر 08021100 است و بادام بدون پوست (مغز) در ردیف 08021200 قرار میگیرد. نرخهای تعرفه گمرکی و حاشیه سود متغیر بوده و به عواملی مانند نوسانات نرخ ارز، کیفیت محصول، نوع قرارداد و هزینههای جانبی بستگی دارد.
بهترین زمان برای صادرات بادام به ترکیه چه زمانی است؟
بهترین زمان صادرات بادام به ترکیه پس از فصل برداشت (شهریور تا آبان) و پیش از ماه مبارک رمضان است که تقاضا برای خشکبار در ترکیه افزایش مییابد. همچنین اواخر سال میلادی (نوامبر تا دسامبر) به دلیل تقاضای بالای بازارهای اروپایی از طریق ترکیه زمان مناسبی برای صادرات است.
آیا صادرات بادام به ترکیه نیاز به اخذ مجوز خاصی دارد؟
بله، صادرات بادام به گواهی بهداشت، گواهی مبدا و گواهی گیاهی (فیتوسانیتاری) نیاز دارد که از سازمان حفظ نباتات و گمرک دریافت میشود. همچنین برای صادرات به ترکیه، اظهارنامه گمرکی و مجوز صادرات از وزارت صنعت، معدن و تجارت الزامی است.
چرا فرآوری بادام برای صادرات مهم است؟
فرآوری بادام ارزش افزوده ایجاد میکند، وزن حمل را کاهش و ماندگاری را افزایش میدهد و امکان برندسازی را فراهم میکند. صادرات خام بادام نه تنها سودآوری پایینی دارد بلکه ارزش افزوده را نصیب کشورهای دیگر میکند.