پس از برداشت پسته تازه از درخت، اولین و مهمترین مرحله جدا کردن پوست سبز و نرم آن است. زیرا کیفیت و سلامت محصول را تحت تاثیر قرار میدهد. روش پوست کندن پسته تازه تاثیر مستقیمی بر ارزش افزوده محصول دارد. با افزایش هزینهها و سرعت پایین نیروی کار و خستگی کارگر، کیفیت نهایی محصول کاهش مییابد و فرصت طلایی پوستگیری از دست میرود. یک دستگاه پوستکن صنعتی با مکانیزم دقیق این فرآیند را با سرعت و دقت بالا و بدون آسیب رساندن به مغز پسته انجام میدهد.
چرا باید پوست رویی پسته تازه را سریع جدا کنیم؟
رطوبت باقیمانده بین پوست سبز و پوسته استخوانی به همراه گرما و اکسیژن لکههای سیاهی روی پوسته استخوانی ایجاد میکند. همچنین این رطوبت زمینه را برای رشد قارچهای سمی فراهم کرده در این صورت محصول نهتنها بازار صادراتی را از دست میدهد، بلکه در بازار داخلی نیز خریدار چندانی پیدا نمیکند. از طرفی هر دقیقه تاخیر در پوستگیری، ارزش پسته را کاهش میدهد. به همین دلیل در باغات حرفهای حداکثر تا ۲۴ ساعت بعد از برداشت، پسته را وارد خط پوستگیری میکنند.

روشهای پوست کندن پسته تازه در منزل (ترفندهای سریع)
اگر باغچهای کوچک دارید یا مقدار کمی پسته تازه تهیه کردهاید، روشهای زیر را برای پوستگیری امتحان کنید:
پوستگیری پسته با دست و آب سرد (روش سنتی)
بهترین و سادهترین روش برای پوستگیری پسته با آب سرد است. این روش را میتوانید بدون نیاز به ابزار خاص و آسیب رسیدن به مغز پسته انجام دهید. ابتدا پستهها را در یک تشت یا ظرف مناسب قرار داده و سپس آب سرد معمولی بریزید تا در آب فرو روند. مدت زمان خیساندن پسته بین ۵ تا ۱۵ دقیقه است. این زمان برای نرم شدن الیاف پوست خارجی کافی بوده و آب سرد باعث میشود رطوبت به لایه زیرین پوست نفوذ کند و فاصله بین پوست و لایه چوبی افزایش یابد.
پس از گذشت زمان تعیین شده یک پسته را بردارید و با دو انگشت شست و سبابه از ناحیه سر یا نوک پسته، فشار ملایمی وارد کنید. اگر پسته رسیده باشد، پوست بهراحتی از مغز جدا میشود. این مرحله به هیچ نوع فشار اضافی نیاز ندارد و بدون شکستن مغز انجام میشود. توجه داشته باشید که این روش سنتی برای پوستگیری انواع پسته در ایران مناسب است. در پستههای نارس پوست بهشدت به مغز میچسبد و با این روش جدا نمیشود.
ترفند پوست کندن پسته تازه با نایلون پلاستیکی
از روش نایلون پلاستیکی ضخیم میتوانید برای پوستگیری مقدار زیادی از پستههای تازه استفاده کنید. یک کیسه نایلونی ضخیم و بدون سوراخ را تا نیمه از پسته پر کنید. دهانه کیسه را محکم ببندید و روی سطح صافی قرار دهید و با کف دست یا پا کیسه را فشار دهید و پستهها را روی هم بمالید. اصطکاک ایجاد شده پوست سبز را بدون شکستن پوسته داخلی جدا میکند.
بعد از ۲ تا ۳ دقیقه محتویات کیسه را در تشت آب خالی کنید. پوستهای کنده شده روی آب شناور شده و پستههای بدون پوست ته ظرف جمع میشوند. این روش برای پستههای رسیده بسیار سریعتر از روش دستی است و برای حجمهای بالا نتیجه بهتری دارد.

بهترین روش پوست کندن پسته تازه در حجم بالا (ویژه باغات و کارگاهها)
اگر باغدار هستید یا قصد راهاندازی یک کارگاه کوچک فراوری دارید باید بدانید که راندمان نیروی انسانی در مقایسه با دستگاههای صنعتی پایینتر است. بنابراین با سرمایهگذاری روی خط تولید فراوری پسته میتوانید محصول با کیفیت و با ارزش افزوده بالایی تولید کنید.
دستگاه پوست سخت شکن سیفی
بعد از جداسازی پوست سبز پسته باید پوست سخت آن را جدا کنید. دستگاه پوست سخت شکن با سرعت و دقت بالا برای جداسازی پوسته استخوانی انواع پسته طراحی شده است. این دستگاهها ظرفیتهای مختلفی دارند و شکستگی کمتر از ۷ درصد بار را تضمین میکنند. البته مغز شکسته پسته نیز مشتری خاص خود را دارد.
دستگاه جداکننده پوست از مغز سیفی
البته باید بدانید که برای تکمیل پوستشکنی به دستگاه جداکننده پوست از مغز نیاز دارید. این دستگاه مغز پسته را بدون هیچ گونه ضایعات و گرد و خاکی خارج میکند. حتی با این دستگاه میتوانید پستههای پوک و نشکسته را جدا کنید.
دستگاه سورتینگ سیفی
برای تکمیل خط فراوری به تجهیزات دیگری مانند دستگاه سورتینگ پسته نیاز دارید. این دستگاه پستهها را براساس اندازه دستهبندی میکند. زیرا پستههای یکدست نسبت به بار مختلط سود بیشتری دارند.
نوار نقاله بالابر سیفی
برای سلامت بار پسته و افزایش سرعت فراوری میتوانید از نوار نقاله بالابر برای انتقال خودکار محصول بین مراحل و دستگاهها استفاده کنید.
گروه صنعتی سیفی تمامی این تجهیزات را با راندمان و طول عمر بالا طراحی و تولید میکند. اگر قصد راهاندازی خط تولید فراوری خشکبار بهویژه پسته را دارید، بهتر است از ابتدا با یک مشاور صنعتی درباره چیدمان و ظرفیتهای مورد نیاز مشورت کنید.
پسته تازه دربسته (کور) را چگونه باز کنیم؟
برخی از پستهها شکاف طبیعی ندارند و به آن پسته کور یا دهان بسته میگویند. برای باز کردن پستههای کور یکی از ۳ روش رایج و کاربردی زیر را امتحان کنید:
انبر مخصوص فندقشکن
نوک باریک ابزار را داخل شکاف پسته قرار دهید و با فشار آهسته روی دستهها، دو طرف پسته را از هم باز کنید. این روش برای پستههایی که شکاف اولیه دارند بسیار موثر است، اما پستههای کاملا بسته را نمیتوانید با این ابزار باز کنید.
ضربه حساب شده به پسته
برای باز کردن پستههای کور به روش ضربه باید آنها را روی یک سطح صاف و محکم قرار دهید. به طوری که بخش گرد و برآمده آن به سمت بالا باشد. با یک چکش کوچک، سنگ یا حتی پشت قاشق، ضربهای کوتاه و کنترل شده به مرکز این بخش گرد وارد کنید. اگر پسته باز نشد، ضربه را با دقت بیشتری تکرار کنید تا زمانی که پوسته شکافته شود.
خیساندن پسته در آب
میتوانید پستهها را در آب به مدت ۶ تا ۸ ساعت خیس کنید. خشک کردن پسته در دمای بسیار پایینتر حدود ۴۰-۵۰ درجه انجام میشود تا به مغز آسیبی نرسد. این مرحله باعث ترک خوردن پستهها شده و رطوبت اضافه آنها نیز گرفته میشود.

چگونه پوست نازک (رویی) مغز پسته را جدا کنیم؟ (بلانچ کردن)
برای شیرینیپزی یا تولید خلال پسته باید پوست نازک و قهوهای مغز را جدا کنید که به آن بلانچ کردن میگویند. برای این کار باید مغزها را به مدت کمتر از یک دقیقه در آب جوش قرار دهید و بلافاصله به آب یخ منتقل کنید. این شوک حرارتی پوست نازک را شل کرده و و با مالش ملایم بهراحتی کنده میشود.
دقت کنید مدت زمان این فرآیند بیشتر از یک دقیقه نشود وگرنه رنگ مغز زرد میشود. همچنین بلافاصله پس از جدا کردن پوست باید مغزها را خشک کرده یا وارد خط فراوری خشکبار کنید. زیرا رطوبت باقیمانده باعث فاسد شدن یا کپک زدن پسته میشود.

جمعبندی
روش پوستگیری پسته تازه از یک ترفند ساده خانگی تا یک خط صنعتی پیشرفته همگی یک اصل مشترک دارند و آن افزایش سرعت کار است. در منزل روشهای خیس کردن و مالش در نایلون کافی بوده اما در باغ و کارگاه، دستگاههای با ظرفیت بالا نهتنها کیفیت را حفظ میکنند، بلکه شما را از ضرر اقتصادی نجات میدهند.
سوالات متداول درباره پوستگیری پسته تازه
آیا ماندن پوست تازه باعث خرابی پسته میشود؟
بله. رطوبت باقیمانده باعث رشد قارچ، سیاه شدن پوسته و کاهش شدید قیمت میشود.
راندمان دستگاه پوستکن پسته در روز چقدر است؟
مدلهای رومیزی حدود ۱۰۰ کیلوگرم در ساعت و مدلهای صنعتی تا ۴۰۰ کیلوگرم در ساعت ظرفیت دارند.
بهترین زمان برای پوست کندن پسته تازه چه موقع است؟
هرچقدر فاصله بین برداشت پسته و پوستگیری کمتر باشد، کیفیت محصول نهایی بالاتر خواهد بود.