میلیون‌ها مهاجر افغانستانی سال‌ها در ایران زندگی کرده‌اند به همین دلیل طعم پسته ایرانی را خوب می‌شناسند. همین شناخت، کار صادرات پسته به افغانستان را راحت‌تر می‌کند. اما این مزیت به تنهایی کافی نیست. زیرا رقبا با پسته ارزان‌تر و بستهبندی منظم‌تر به این بازار نزدیک شده‌اند. شما نیز باید پسته یکدست، فرآوری و سورت شده را به افغانستان صادر کنید تا سهم و جایگاه ویژه‌ای در این بازار به خود اختصاص دهید.
پسته صادراتی ایران در بازار افغانستان چه جایگاهی دارد؟
جنگل‌های طبیعی پسته در بادغیس و هرات که به پسته‌لیق معروف هستند، سالانه حجم زیادی پسته تولید می‌کردند اما در سال‌های اخیر به‌دلیل آفات، تغییرات اقلیمی، تخریب باغ‌ها و برداشت زودهنگام تولید پسته افغانستان به شدت کاهش یافته است. بنابراین این تولید به هیچ وجه کفاف مصرف داخلی این کشور را نمی‌دهد.
ازطرفی بازار این کشور تمایل زیادی به پسته‌های وارداتی ایرانی دارد. زیرا پسته افغانستان عمدتا از نوع جنگلی و با مغز سبز تیره است که برای مصرف تازه و آجیل خوری مستقیم چندان مناسب نیست، در حالی که پسته ایرانی مانند اکبری و احمدآقایی به خاطر مغز سبز روشن، خندانی بالا و طعم مطلوب در بازار افغانستان بسیار محبوب است.
نکته مهم این بوده که افغانستان پسته ایرانی را نه فقط برای مصرف داخلی، بلکه برای صادرات مجدد به پاکستان و کشورهای آسیای میانه نیز خریداری می‌کند. همین موضوع، حاشیه سود صادرکننده ایرانی را افزایش می‌دهد بنابراین می‌توانید افغانستان را نیز در فهرست بهترین کشور برای صادرات پسته قرار دهید.
برای فروش پسته در افغانستان چه نوع پسته‌ای مناسبتر است؟
در میان انواع پسته در ایران سه رقم در بازار افغانستان طرفداران زیادی دارند که عبارتند از:
احمد آقایی
پسته احمدآقایی به دلیل اندازه متوسط تا درشت، مغز سبز روشن و خندانی مناسب پرطرفدارترین رقم است. در واقع خریدار افغانستانی این رقم را برای آجیل و بستهبندی خرده‌فروشی خریداری می‌کند.
پسته فندقی
پسته فندقی برای مشتریانی که دنبال قیمت رقابتی‌تر هستند گزینه بهتری است. اندازه کوچک و طعم مطلوبی دارد و در بازار افغانستان برای مصارف صنعتی، شیرینی‌پزی و آجیل مخلوط نیز خریداری میشود.
پسته اکبری
پسته اکبری به خاطر اندازه درشت و ظاهر لوکس مشتریان خاص خود را دارد. اما حجم سفارش‌های اکبری در مقایسه با احمدآقایی و فندقی کمتر است، زیرا قیمت بالاتری دارد و همه خریداران حاضر به پرداخت آن نیستند.
برای شروع کار با افغانستان، پیشنهاد ما این است که با احمدآقایی و فندقی وارد بازار کار شوید. این دو رقم تقاضای پایدارتری دارند.
خریدار افغانستانی هنگام خرید پسته به چه چیزهایی توجه می‌کند؟
خریدار افغانستانی به‌جز بررسی گواهی‌های بهداشتی و مبدا، موارد دیگری را هنگام تحویل بار بررسی می‌کند که به شرح زیر هستند:
● ابتدا خندانی و پوکی پسته را بررسی می‌کند. پسته‌ای که خندانی پایین داشته باشد، در بازار افغانستان به سختی فروش می‌رود.
● مغز سبز روشن برای خریدار افغانستانی نشانه کیفیت و تازگی است. مغز زرد یا قهوه‌ای، حتی اگر طعم خوبی داشته باشد، قیمت و ارزش پایینی دارد.
● خریدار افغانستانی معمولا پسته را در حجم‌های ۲۵ تا ۵۰ کیلوگرمی و به صورت عمده می‌خرد و سپس بستهبندی به کشورهای دیگر صادر می‌کند. اگر محموله شما از نظر اندازه و رنگ یکدست نباشد، در فرآیند بستهبندی مجدد به مشکل می‌خورد.
صادرات پسته به افغانستان چگونه انجام میشود؟
صادرات پسته به افغانستان یک کار یک‌مرحله‌ای نیست. از لحظه‌ای که با خریدار افغانستانی به توافق می‌رسید تا وقتی بار در گمرک ترخیص میشود، چند مرحله اصلی پیش رو دارید. اگر هر کدام از این مراحل را ناقص انجام دهید، قیمت نهایی محصول کاهش می‌یابد و اعتبار شما در بازار افغانستان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
پیدا کردن مشتری و توافق روی سفارش
بازار افغانستان بازاری رابطه‌محور است. بهترین راه ورود، حضور در نمایشگاه‌های تخصصی خشکبار در مشهد و هرات یا ارتباط با اتاق‌های بازرگانی مشترک ایران و افغانستان است. بسیاری از صادرکنندگان کرمانی و خراسانی از طریق واسطه‌های افغانستانی که در ایران دفتر دارند، اولین سفارش خود را ثبت کرده‌اند. در توافق اولیه، حتما روی درصد خندانی، وزن هر کارتن و مبلغ نهایی به ازای هر کیلوگرم به توافق کتبی برسید.
آماده سازی و سورت محصول
پسته‌ای که از باغ برداشت میشود را نمی‌توانید به طور مستقیم صادرات کنید. زیرا باید پوست سبز آن را جدا و خشک کرده و پوست سخت را بشکنید و در نهایت سورت کنید. اگر محموله شما آلودگی به آفلاتوکسین داشته باشد، حتی در بازار افغانستان نیز ممکن است برگشت بخورد.
بسته بندی و تکمیل مدارک
برای بازار افغانستان، کیسههای ۵۰ کیلوگرمی که داخل کارتنهای محکم قرار گرفته‌اند، منطقی‌ترین گزینه هستند. زیرا خریدار کارخانه بستهبندی دارد و محصول را ریپک می‌کند. در کنار بستهبندی، مدارک شامل گواهی بهداشت نباتی، گواهی مبدا و اظهارنامه گمرکی را آماده کنید. اگر می‌خواهید مغز پسته صادر کنید باید محصول را بعداز فرآوری و رسیدن به رطوبت مشخص در نایلون‌های وکیوم بستهبندی کنید.
ارسال بار و ترخیص
مسیر زمینی از مرز دوغارون در خراسان رضوی کوتاه‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راه صادرات و واردات پسته به افغانستان است. محموله پس از ترخیص از گمرک ایران، در گمرک اسلام قلعه افغانستان بررسی و ترخیص میشود.
برای صادرات پسته به افغانستان چه مدارکی لازم است؟
مدارک اصلی که برای صادرات پسته به افغانستان نیاز دارید شامل گواهی بهداشت نباتی است که نشان دهد محموله عاری از آفات و بیماری‌های قرنطینه‌ای است، گواهی مبدا که توسط اتاق بازرگانی صادر میشود، فاکتور تجاری، بارنامه زمینی و اظهارنامه گمرکی میشود. گواهی آفلاتوکسین برای افغانستان اجباری نیست، اما اگر می‌خواهید محموله در بازار افغانستان جایگاه کیفی بهتری داشته باشد، تهیه آن را در برنامه کار خود قرار دهید. گواهی استاندارد فیزیکی نیز برای همه مقاصد صادراتی الزامی است و می‌توانید از آزمایشگاه‌های مستقر در گمرکات ایران دریافت کنید.
چرا فرآوری پسته قبل از صادرات به افغانستان اهمیت دارد؟
یک واقعیت را باید بپذیرید که بازار افغانستان پسته خام را با قیمت پایین می‌خرد. اما پسته‌ای که یکدست، فرآوری و سورت شده باشد را می‌توانید با قیمت بالاتری به فروش برسانید. فرآوری پسته فقط تمیز کردن نیست بلکه شامل جدا کردن پسته‌های ترک‌خورده، حذف دانه‌های ریز و درشت غیراستاندارد و کنترل آلودگی است.
علاوه‌بر این اگر محموله شما در بازار افغانستان با این عنوان که همیشه یکدست است و برگشتی ندارد، شناخته شود، سفارش‌های بعدی را به راحتی دریافت خواهید کرد. فرآوری خشکبار اصولی همان سرمایه‌گذاری اولیه‌ای است که در سفارش دوم و سوم جبران میشود.
تجهیزات مورد نیاز برای آماده سازی پسته صادراتی به افغانستان
کیفیت تجهیزات خط فرآوری خشکبار مستقیم روی قیمت و اعتبار محموله اثر می‌گذارد. دستگاه ضعیف پسته را خرد می‌کند و محموله را بدون ارزش افزوده تحویل می‌دهد که نتیجه آن از دست دادن سفارش بعدی است. گروه صنعتی سیفی از سال ۱۳۸۸ خط کامل فرآوری را با کیفیت، طول عمر و راندمان بالا عرضه می‌کند.
دستگاه سورتینگ پسته
برای اینکه پسته‌ها را در اندازه یکسان و ظاهر بازارپسند عرضه کنید به دستگاه سورتینگ پسته نیاز دارید. این دستگاه با ۶ سایز مختلف پسته را سورت کرده و پسته‌های شکسته و ریز را از بار جدا می‌کند.
دستگاه پسته شکن
برای صادرات مغز پسته به دستگاه پسته شکن نیاز دارید. این دستگاه با تنظیم فاصله غلتک‌ها، پوست سخت را می‌شکند و مغز را سالم بیرون می‌آورد. پسته‌شکن‌های سیفی با تضمین سلامت مغز بالای ۹۵ درصد به تولید مغز سالم و بدون شکستگی کمک می‌کنند.
دستگاه جداکننده پوست از مغز پسته
بعد از شکستن پوست سخت باید مغز را از خرده‌های شکسته جدا کنید تا در فرآیند بستهبندی ظاهری یکدست و بدون ضایعات داشته باشید. دستگاه جداکننده پوست از مغز پسته با مکانیزم ویبره و مکش هوای کنترل شده، این کار را با کمترین ضربه به مغز انجام می‌دهد. این دستگاه برای مغز بدون پوست، پوست‌های خرد شده و گردوخاک خروجی‌های مختلفی دارد.
نوار نقاله بالابر
در یک خط فرآوری، جابجایی دستی پسته زمان‌بر است و باعث خردشدگی میشود. به همین دلیل نوار نقاله بالابر پسته را بدون ضربه و بدون ریزش از یک مرحله به مرحله بعد منتقل می‌کند.
هنگام انتخاب خریدار پسته در افغانستان چه مواردی را باید بررسی کرد؟
قبل از ارسال اولین محموله، سه نکته مهم را درباره خریدار افغانستانی بررسی کنید:
سابقه تجاری
از اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات یا اتاق‌های بازرگانی مشترک بپرسید که این خریدار قبلا با چه شرکت‌هایی همکاری کرده و آیا سابقه اختلاف مالی دارد یا خیر.
توان مالی
برخی خریداران افغانستانی سفارش بزرگ می‌دهند اما در پرداخت مرحله دوم به مشکل می‌خورند. از همان ابتدا در مورد شیوه پرداخت به طور شفاف صحبت کنید.
شبکه توزیع
خریداری که در کابل، هرات و مزارشریف شبکه پخش دارد نسبت به واسطه‌ای که فقط بار را از مرز دریافت می‌کند، ارزش و اعبتار بیشتری دارد.
قبل از ارسال اولین محموله به افغانستان چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
اول از همه قیمت تمام شده را دقیق حساب کنید. هزینه پسته خام، فرآوری، بستهبندی، حمل زمینی تا مرز، ترخیص و عوارض گمرکی افغانستان را حساب کنید و ببینید با قیمتی که خریدار پیشنهاد می‌دهد، حاشیه سود منطقی دارید یا نه.
در دومین مرحله شیوه پرداخت را بررسی کنید. صادرات ریالی به افغانستان مجاز است و می‌توانید از حساب‌های ریالی برای دریافت وجه استفاده کنید.
در آخر محموله آزمایشی صادر کرده حتی اگر خریدار سفارش بزرگی داده، اولین محموله را در حجم کوچک یک کامیون یا کمتر ارسال کنید تا هم مسیر گمرکی را یاد بگیرید و هم واکنش واقعی بازار را ببینید.
سوالات متداول درباره صادرات پسته به افغانستان
صادرات پسته به افغانستان در چه فصلهایی رونق بیشتری دارد؟
اوج تقاضا در بازار افغانستان دو بازه مهم دارد که ماههای منتهی به نوروز (اسفند و فروردین) و ماههای پاییز (مهر تا آذر) میشود.
برای بسته بندی پسته صادراتی به افغانستان چه وزنی مناسبتر است؟
کیسههای ۵۰ کیلوگرمی پلیپروپیلن داخل کارتن، رایجترین گزینه است. خریدار افغانستانی این وزن را میپسندد زیرا حملونقل آن مقرونبهصرفه بوده و برای بستهبندی مجدد در کارخانه مناسب است. اگر خریدار خردهفروش دارید، کارتنهای ۱۰ کیلوگرمی نیز گزینه خوبی است.
آیا امکان صادرات پسته فرآوری شده به افغانستان وجود دارد؟
بله، حاشیه سود آن بیشتر است. پسته سورت شده و یکدست با خندانی بالا در بازار افغانستان فروش و تقاضای بهتری دارد. همچنین فرآوری پسته در ایران نه فقط برای افغانستان بلکه برای صادرات و واردات پسته به سایر بازارها نیز یک مزیت رقابتی جدی است.
آیا شرایط پرداخت در صادرات پسته به افغانستان با سایر بازارها تفاوت دارد؟
بله، تفاوت اصلی در پرداخت ریالی است. برخلاف بازارهای اروپایی و آسیای شرقی که پرداخت دلاری یا یورویی رایج است، در تجارت با افغانستان می‌توانید معاملات را با ریال تسویه کنید. این موضوع ریسک نوسان ارز را برای شما کاهش می‌دهد اما به شرطی که با خریدار روی نرخ تبدیل شفاف توافق کرده باشید. صادرکنندگان باتجربه به افغانستان معمولا بخشی از مبلغ را به صورت پیش پرداخت دریافت کرده و باقی مانده مبلغ را هنگام تحویل در مرز اسلام قلعه تسویه می‌کنند.
