صادرات پسته به فنلاند یکی از بازارهای کم‌ریسک و پرسود برای صادرکنندگان ایرانی است، اما برای بقا و موفقیت در این تجارت باید قواعد سخت‌گیرانه اتحادیه اروپا را دقیق رعایت کنید. فنلاند عضو اتحادیه اروپا است و همین موضوع یعنی سقف آفلاتوکسین، نحوه بستهبندی و مدارک بهداشتی در این بازار جدی گرفته می‌شود. اگر به نکات بی‌توجهی کنید، محموله شما برگشت می‌خورد یا جریمه می‌شوید.
در این مطلب توضیح می‌دهیم که چگونه پسته مناسب انتخاب کنید، به چه مجوزهایی نیاز دارید، چطور بستهبندی کنید و محموله را سالم به فنلاند برسانید.
بازار پسته در فنلاند چطور است؟
از نظر بازار صادرات، فنلاند بهترین کشور برای صادرات پسته نیست، اما ظرفیت بالایی برای واردات پسته دارد. چراکه در این کشور پسته کشت و برداشت نمی‌شود. بازار پسته در فنلاند را باید در چارچوب بازار مواد غذایی اتحادیه اروپا بررسی کنید. به همین دلیل، صادرکننده ایرانی فقط با یک بازار ملی روبه‌رو نیست و محصول او باید با الزامات مشترک اروپایی برای مواد غذایی مطابقت داشته باشد.
پسته را می‌توانید به شکل‌های مختلفی مانند پسته با پوست، مغز پسته، پسته شور و برشته یا مغز مورد استفاده در صنایع غذایی وارد بازار کنید. بنابراین قبل از قیمت‌گذاری باید مشخص کنید خریدار فنلاندی محصول را برای چه کاربردی می‌خواهد. این موضوع روی قیمت، نوع فرآوری، بستهبندی و حتی آزمایش‌هایی که باید انجام دهید اثر می‌گذارد.
برای صادرات به فنلاند چه نوع پسته‌ای انتخاب کنیم؟
یک پاسخ ثابت برای این سوال وجود ندارد. در صادرات و واردات پسته انتخاب نوع محصول را باید براساس سفارش خریدار انجام دهید. برای مثال اگر مشتری، مغز پسته را برای استفاده در صنایع غذایی بخواهد، معیارهای انتخاب محصول با زمانی که یک فروشگاه محصول بستهبندی شده برای مصرف مستقیم سفارش می‌دهد متفاوت است. در زمان مذاکره با خریدار مشخصات زیر را مشخص کنید:
- رقم پسته
- پسته با پوست یا مغز
- خام، شور یا برشته بودن
- اندازه و سایز دانه
- درصد پسته خندان
- میزان پسته دهان‌بسته
- میزان پوکی
- درصد شکستگی مغز
- میزان رطوبت
- نوع بستهبندی
- وزن هر بسته
- وزن کل محموله
پسته‌های ایرانی در ارقام مختلفی مانند اکبری، احمدآقایی، کله‌قوچی و فندقی عرضه می‌شوند. برای آشنایی بیشتر با تفاوت این محصولات می‌توانید راهنمای انواع پسته در ایران را مطالعه کنید. نکته مهم این است که فقط به دلیل گران‌تر یا درشت‌تر بودن یک رقم، نمی‌توان آن را برای همه مشتریان فنلاند مناسب دانست. مشخصات سفارش خریدار باید مبنای انتخاب محصول باشد.
استاندارد پسته در فنلاند چیست؟
از مهمترین موضوعات در استاندارد پسته در فنلاند، کنترل آلایندههای غذایی به‌ویژه مایکوتوکسین‌ها است. مقررات اتحادیه اروپا برای آلایندههای مواد غذایی، حدود مجاز مشخصی برای موادی مانند آفلاتوکسین و اکراتوکسین A تعیین کرده است.
در مورد پسته، آفلاتوکسین اهمیت ویژه‌ای دارد. دلیل آن هم این است که وجود آفلاتوکسین بیش از حد مجاز می‌تواند باعث عدم پذیرش محموله شود. در منابع تخصصی پسته، حد مجاز آفلاتوکسین B1 برای پسته آماده مصرف ۸ میکروگرم در کیلوگرم و مجموع آفلاتوکسینها ۱۰ میکروگرم در کیلوگرم اعلام شده است.
اما نکته‌ای که صادرکننده باید به آن توجه کند این است که فقط انجام یک آزمایش در پایان کار کافی نیست. آلودگی می‌تواند در مراحل مختلف تولید، برداشت، فرآوری و نگهداری ایجاد یا تشدید شود. به همین دلیل باید کنترل کیفیت را از زمان تامین پسته شروع کنید و تا زمان بستهبندی و ارسال ادامه پیدا کند. بنابراین اگر قرار است پسته به فنلاند صادر کرده، آزمایش محصول را به آخرین لحظه موکول نکنید.
برای صادرات پسته به فنلاند چه مجوزهایی لازم است؟
مدارک دقیق هر محموله به نوع محصول، نحوه عرضه و شرایط خریدار بستگی دارد؛ اما صادرکننده باید از ابتدا وضعیت مدارک تجاری، بهداشتی و مربوط به محصول را مشخص کند. مجوزهای صادرات پسته به فنلاند و مدارکی که ممکن است در فرآیند صادرات مورد نیاز باشند، عبارتنند از:
- کارت بازرگانی
- فاکتور تجاری
- پکینگ‌لیست
- اظهارنامه صادراتی
- گواهی مبدا
- گواهی‌های بهداشتی مورد نیاز
- گواهی بهداشت گیاهی در موارد مربوط
- نتایج آزمایش‌های مورد نیاز
- بارنامه
- بیمه‌نامه، در صورت توافق
برای پسته ایران، کنترل‌های بهداشتی سابقه طولانی دارد و اتحادیه اروپا در گذشته برای پسته ایران الزامات ویژه‌ای در ارتباط با آفلاتوکسین و گواهی سلامت تعیین کرده بود. باید برای هر محموله، وضعیت فعلی مقررات را از مراجع مربوطه سوال کنید، زیرا مقررات صادراتی ثابت نیستند.
مراحل صادرات پسته به فنلاند
برای صادرات پسته به فنلاند باید مراحلی را طی کنید تا در نهایت محموله بدون دردسر به مقصد برسد این مراحل به شرح زیر هستند:
پیدا کردن خریدار و مشخص کردن سفارش
اولین قدم از مراحل صادرات پسته به فنلاند، پیدا کردن خریدار یا واردکننده معتبر است. خریداران فنلاندی معمولا پسته صادراتی را از طریق نمایشگاه‌های تجاری، پلتفرم‌های B2B و واسطه‌های هلندی یا آلمانی تامین می‌کنند. برای شروع روی شرکت‌های واردکننده خشکبار در هلسینکی و شهرهای بزرگ تمرکز کنید.
اما قبل از ارسال قیمت باید مشخصات محصول را از او بگیرید. به جای اینکه فقط بپرسید «پسته می‌خواهید؟»، مشخص کنید که چه نوع پسته‌ای؟ چه سایزی؟ چه حجمی؟ با چه بستهبندی؟ برای چه کاربردی؟ با چه استانداردی؟ و با چه شرایط تحویلی؟ این اطلاعات مبنای قیمت‌گذاری شما خواهد بود.
آماده سازی و کنترل کیفیت پسته
بعد از مشخص کردن سفارش باید پسته را برای صادرات آماده کنید. در این مرحله، سورتینگ، جداسازی دانه‌های معیوب، کنترل رطوبت، بررسی ظاهری و انجام آزمایش‌های لازم اهمیت دارد. آزمایش آفلاتوکسین یکی از مهمترین کنترل‌هایی است که باید پیش از ارسال انجام دهید. هدف این نیست که فقط یک گواهی آزمایشگاهی داشته باشید؛ هدف این است که محصول سالم و مطابق قوانین فنلاند عرضه کنید.
بسته بندی و آماده کردن مدارک
بعد از تایید کیفیت و فرآوری، بستهبندی انجام می‌شود. در این مرحله اطلاعاتی مانند وزن، تعداد بسته‌ها، نوع محصول و مشخصات درج شده روی بسته باید با فاکتور و پکینگ لیست مطابقت داشته باشد. اگر خریدار فنلاندی بستهبندی یا لیبل اختصاصی درخواست کرده، بهتر است نمونه نهایی قبل از تولید انبوه تایید شود.
حمل و تحویل محموله
در مرحله آخر، محموله براساس شرایط قرارداد برای ارسال آماده می‌شود. نوع حمل را باید براساس وزن محموله، زمان تحویل، هزینه و شرایط قرارداد انتخاب کنید. همچنین باید مشخص باشد هزینه حمل، بیمه، تخلیه و ترخیص در هر مرحله بر عهده کدام طرف است.
بهترین روش برای ارسال پسته به فنلاند چیست؟
برای همه محموله‌ها نمی‌توانید یک روش حمل را به عنوان بهترین گزینه تعیین کنید. اگر حجم محموله بالا باشد، حمل دریایی می‌تواند گزینه مناسبی باشد. فنلاند از طریق دریای بالتیک و بنادر هلسینکی و کوتکا دسترسی دریایی دارد. مسیر رایج حمل پسته از ایران به فنلاند شامل حمل زمینی به بندرعباس، سپس حمل دریایی به یک بندر اروپایی مانند روتردام یا هامبورگ و از آنجا حمل زمینی به فنلاند می‌شود.
مسیر جایگزین نیز حمل زمینی مستقیم با کامیون یخچال‌دار از ایران به فنلاند از طریق ترکیه و اروپای شرقی بوده که سریع‌تر اما پرهزینه‌تر است. برای محموله‌های کوچک‌تر یا سفارش‌هایی که زمان تحویل اهمیت زیادی دارد، روش حمل هوایی بهتر است.
در مورد پسته، فقط هزینه حمل مهم نیست. باید به مواردی مانند مدت زمان حمل، شرایط دما و رطوبت، نوع بستهبندی، احتمال آسیب دیدن بسته‌ها و شرایط نگهداری در مقصد نیز توجه کنید.
فرآوری پسته قبل از صادرات چه اهمیتی دارد؟
فرآوری خشکبار باعث شده محصول از نظر ظاهری و فنی یکنواخت‌تر شود و دانه‌های نامناسب تا حد امکان از محصول نهایی جدا شوند. این موضوع برای پسته صادراتی اهمیت زیادی دارد. زیرا خریدار خارجی معمولا محصولی با کیفیت ثابت و مشخصات یکسان می‌خواهد.
تجهیزات خط تولید فرآوری پسته برای صادرات به فنلاند
تجهیزات مورد استفاده در خط فرآوری پسته باید براساس نوع محصول، ظرفیت تولید و فرآیند مورد نظر انتخاب شوند.
گروه صنعتی سیفی یکی از تولیدکنندگان برتر کشور در زمینه عرضه تجهیزات فرآوری خشکبار است که دستگاه‌های زیر را با طول عمر بالا و قطعات باکیفیت ساخته و با خدمات پس از فروش عرضه می‌کند.
دستگاه سورتینگ پسته
دستگاه سورتینگ پسته برای جداسازی و دسته‌بندی محصول استفاده می‌شود. سورتینگ‌های غلطکی بار درهم پسته را در ۶ سایز دسته‌بندی می‌کنند و با ظرفیت‌های ۱۰۰، ۲۰۰ و ۴۰۰ کیلوگرم در ساعت عرضه می‌شوند.
دستگاه پوست سخت شکن
اگر هدف تولید مغز پسته باشد، ابتدا باید پوسته سخت شکسته شود. دستگاه پسته شکن برای انجام این مرحله کاربرد دارد و تنظیم صحیح دستگاه بسیار مهم است، زیرا شکست نامناسب می‌تواند باعث آسیب دیدن مغز و افزایش ضایعات شود.
دستگاه جداکننده پوست از مغز
پس از شکستن پوسته باید مغز را از پوسته سخت و سایر مواد جدا کنید. دستگاه جداکننده پوست از مغز پسته برای همین مرحله در خطوط فرآوری استفاده می‌شود. ظرفیت این دستگاه ۱۰۰ و ۳۰۰ کیلوگرم در ساعت است که باید با ظرفیت سایر تجهیزات خط هماهنگ باشد تا در فرآیند تولید وقفه ایجاد نشود.
نوار نقاله بالابر
در یک خط صنعتی، پسته باید بین دستگاه‌های مختلف جابه‌جا شود. نوار نقاله بالابر صنعتی این جابه‌جایی را انجام می‌دهد و باعث شده انتقال محصول بین مراحل مختلف خط منظم‌تر، بدون ریزش و آسیب فیزیکی انجام شود.
بسته بندی پسته برای بازار فنلاند چه نکاتی دارد؟
بستهبندی پسته باید علاوه بر ظاهر مناسب از محصول در برابر عوامل آسیب‌زا محافظت کند. قبل از انتخاب بستهبندی، مشخص کنید محصول قرار است به شکل فله، بسته‌های عمده یا بستهبندی مصرف‌کننده نهایی وارد فنلاند شود. روی بستهبندی باید مشخصات پسته از نام اصلی گرفته تا تاریخ انقضا، وزن بسته بندی، ارزش غذایی، کشور مبدا و از همه مهم‌تر درج آلرژن ضروری است.
چه اشتباهاتی ممکن است صادرات پسته به فنلاند را سخت کند؟
یکی از اشتباهات رایج، انتخاب محصول قبل از شناخت سفارش است. اینکه خریدار پسته را برای مصارف لوکس می‌خواهد یا فراوری در صنایع شیرینی‌پزی در انتخاب رقم آن نقش دارد. اشتباه دوم بی‌توجهی به آزمایش‌های کیفی است. حتی اگر ظاهر پسته کاملا مناسب باشد، وجود آلاینده‌هایی مانند آفلاتوکسین می‌تواند در پذیرش محموله مشکلاتی به‌وجود بیاورد.
اشتباه رایج دیگر نداشتن شناسه باغ است. از شهریورماه ۱۴۰۴، پسته بدون شناسه امکان صادرات به اتحادیه اروپا ندارد. این موضوع برای صادرکنندگانی که از باغات متعدد محصول خریداری می‌کنند، چالش جدی ایجاد کرده است. همچنین استفاده از اطلاعات قدیمی درباره مقررات صادرات پسته ایران به اروپا است. شرایط صادرات در سال‌های اخیر تغییر کرده و در سال ۱۴۰۵ رفع محدودیت‌های قبلی اتحادیه اروپا اعلام شده است.
از طرف دیگر نباید تصور کنید با رفع محدودیت‌های قبلی، کنترل‌های بهداشتی کنار گذاشته شده‌اند. مقررات اتحادیه اروپا همچنان برای آلایندههای مواد غذایی حدود مجاز تعیین می‌کند و کنترل مایکوتوکسین‌ها در زنجیره غذایی فنلاند نیز مورد توجه است. مغایرت بین وزن واقعی بار، فاکتور و پکینگ‌لیست نیز از مشکلاتی است که می‌تواند فرآیند ترخیص را پیچیده کند.
قبل از اولین صادرات پسته به فنلاند چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
قبل از ارسال اولین محموله، موارد زیر را بررسی کنید:
| مشخصات محصول | کنترل کیفیت | مدارک | حمل | خریدار |
|---|---|---|---|---|
| نوع و رقم پسته مشخص شده است؟ | آزمایش‌های مورد نیاز انجام شده است؟ | گواهی مبدا در صورت نیاز آماده است؟ | روش حمل مشخص است؟ | مشخصات شرکت خریدار بررسی شده است؟ |
| سایز محصول مشخص است؟ | نتیجه آزمایش آفلاتوکسین مشخص است؟ | گواهی‌های مورد نیاز تهیه شده‌اند؟ | محل دقیق تحویل مشخص است؟ | مشخصات بستهبندی مورد تایید خریدار قرار گرفته است؟ |
| خام یا فرآوری شده بودن محصول مشخص است؟ | نمونه آزمایش شده با محموله نهایی مطابقت دارد؟ | پکینگ لیست با بار مطابقت دارد؟ | مسئولیت هزینه و ریسک حمل مشخص است؟ | شرایط پرداخت در قرارداد مشخص است؟ |
| درصد خندان و مشخصات کیفی در قرارداد آمده است؟ | شرایط نگهداری محصول مناسب بوده است؟ | فاکتور آماده است؟ | بیمه محموله تعیین تکلیف شده است؟ | مشخصات شرکت خریدار بررسی شده است؟ |
| – | – | مدارک بهداشتی و قرنطینه‌ای مورد نیاز بررسی شده‌اند؟ | – | – |
جمع‌بندی
برای صادرات پسته به فنلاند، پیدا کردن مشتری تنها قدم اول است. برای اینکه محموله بدون مشکل به مقصد برسد باید محصول مناسب سفارش انتخاب کنید، فرآیند فرآوری و سورتینگ را به‌درستی انجام دهید، آزمایش‌های لازم را قبل از ارسال انجام داده و تمام مدارک و مشخصات محموله با یکدیگر مطابقت داشته باشند.
اگر هدف شما ایجاد یک مسیر پایدار برای صادرات و واردات پسته بوده، بهتر است پیش از اولین سفارش، تمام جزئیات محصول و مدارک مورد نیاز را با خریدار مشخص کنید و سپس فرآیند تامین، فرآوری پسته، بستهبندی و حمل را براساس همان مشخصات پیش ببرید.
سوالات متداول
آیا صادرات پسته ایران به فنلاند امکان پذیر است؟
بله، صادرات پسته ایران به بازار اتحادیه اروپا در حال انجام است. البته محموله باید الزامات بهداشتی و کیفی مقصد را رعایت کند و پذیرش آن به کیفیت محصول و مدارک همراه محموله بستگی دارد.
مهم ترین استاندارد پسته در فنلاند چیست؟
یکی از مهمترین موارد، رعایت حدود مجاز آلایندههای غذایی بهخصوص آفلاتوکسین است. برای پسته آماده مصرف، حدود ۸ میکروگرم در کیلوگرم برای آفلاتوکسین B1 و ۱۰ میکروگرم در کیلوگرم برای مجموع آفلاتوکسینها گزارش شده است.
آیا برای پسته ایران کنترل آفلاتوکسین اهمیت دارد؟
بله، آفلاتوکسین یکی از مهمترین موضوعات کیفی در صادرات پسته به بازار اروپا است. کنترل این ماده فقط یک آزمایش پایانی نیست و بهتر است از زمان تامین پسته تا فرآوری، نگهداری و بستهبندی را مدیریت کنید.
